Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Jong en je wil wat. Op Posted on 20 oktober, 2010by

Communiceren met jongeren is een vak apart. Virals floppen, websites worden niet begrepen, commercials worden niet meer geloofd en folders verdwijnen direct in de dichtstbijzijnde prullenbak. Hoe hou je de aandacht van jongeren vast? Hoe maak je een tekst duidelijk en relevant? Kortom: Hoe schrijf je een tekst gericht op jongeren?

Definitie van ‘jongeren’

Voordat we met tips aan de slag gaan: wie rekenen we onder jongeren? Hoewel er veel verschillende definities voor zijn, hou ik zelf altijd aan: jongeren zijn jongens, meisjes, mannen en vrouwen tussen de 10 en 25 jaar. De onderstaande tips zijn het meest geschikt voor jongeren tussen de 10 en 18 jaar.

Leef je in!

Zorg dat je je inleeft in de wereld van jongeren. Schrijf je over een bepaald onderwerp? Praat daar dan eens met ze over. Wat vinden ze er van? Wat vinden ze moeilijk? Leuk? Stom? Wat begrijpen ze wel, en wat niet? Als je weet wat de wensen van jongeren zijn of wat er in ze omgaat met betrekking tot het onderwerp, kun je je tekst beter op ze aanpassen. Denk niet: ik was vroeger ook jong, dus ik weet wel wat er in ze omgaat.

Communiceer duidelijk

Jongeren zijn gewend om te multitasken. Terwijl ze huiswerk maken, msn’en ze met vrienden, luisteren ze muziek, surfen ze op het internet en sturen ook nog sms’jes. En wie weet staat de tv ook nog aan. Omdat jongeren graag veel dingen tegelijk doen, hebben ze nooit de volledige aandacht voor één bepaald medium. De volgende punten zijn voor alle teksten belangrijk, maar voor jongerenteksten extra van belang:

  • Zorg voor een korte en krachtige boodschap.
  • Kies een duidelijke titel die het onderwerp beslaat.
  • Voeg een tagline toe die in één zin vertelt wat de lezers op je website of in je brochure kunnen vinden.
  • Gebruik tussenkopjes. Deze vergroten de scanbaarheid van een tekst en zorgen ervoor dat lezers snel de belangrijkste inhoud van het medium kunnen ontdekken.

Waarom zijn deze punten belangrijk? De nieuwe generatie leest niet meer lineair, ofwel ze lezen niet meer van boven naar beneden, maar ze scannen de tekst diagonaal. Tussenkopjes en taglines hebben ze nodig om ze te doen besluiten om verder te lezen.

Zorg voor relevantie

‘What’s in it for me?’ moet al snel duidelijk zijn. Vooral jongeren zien dagelijks veel communicatieboodschappen. Volgens Copy & Concept ligt het gemiddelde tussen de 1.500 en 2.000 communicatie-uitingen per dag. De nieuwe generatie is gewend aan heel veel prikkels, maar dat maakt ze ook selectiever. De boodschap moet daarom een duidelijke relevantie voor ze hebben. Jongeren nemen meer de tijd voor de boodschap als ze zien dat deze boodschap ze iets biedt. Anders verdwijnt je website in een klik en je zorgvuldig geschreven folder in de prullenbak.

Communiceer concreet

Maak het onderwerp concreet. Gebruik voorbeelden uit de praktijk, die dicht bij je doelgroep staan. Voorbeelden maken voor jongeren het plaatje compleet. De nieuwe generatie leert namelijk in documentaire stijl: beelden gecombineerd met verhalen. Zo heeft het Jeugdjournaal op haar website een kopje met ‘uitleg’. Hieronder staat uitgebreidere informatie over de achtergronden van het nieuws. Vaak bestaat deze informatie uit een paar zinnen en een filmpje. In de filmpjes vertellen leeftijdsgenoten wat ze van het onderwerp vinden; dit maakt het concreet.

Vertel de waarheid

Zorg voor unieke content die klopt. Jongeren lezen al veel onwaarheden, bijvoorbeeld op het internet. Ze kunnen niet altijd onderscheiden wat waar is en wat niet. Speel daar vooral niet mee. Uit het boek ‘Contact’ blijkt dat jongeren bij het zoeken naar informatie vaak het eerste resultaat gebruiken wat ze tegenkomen. Ze kunnen daarnaast de informatie moeilijk op waarde schatten.

Maak dingen bovendien niet mooier dan dat ze zijn. Spreek de waarheid.  Ben & Jerry’s geeft op hun website bijvoorbeeld toe dat de verpakkingen die ze gebruiken niet 100% biologisch afbreekbaar zijn maar dat ze daaraan werken. Deze eerlijkheid wordt gewaardeerd.

Wees authentiek

Probeer niet te populair of te jong over te komen. Hier prikken jongeren doorheen. Uiteraard moet je tekst wel aansprekend zijn. Jongeren weten dat een website, folder of artikel geschreven is door een volwassene. Gedraag je dus als een volwassene die zich inleeft in een jongere. Als je kijkt naar de website van TMF, dan zie je dat zij zich wel inleven in hun doelgroep, maar zich niet zo gedragen. Ze gebruiken bijvoorbeeld wel het woord ‘Check’ dit of dat, maar de website staat niet vol met populaire taal. TMF heeft ook alleen maar jonge presentatoren, die dicht bij de doelgroep staan. Daardoor blijft de muziekzender authentiek.

Taalgebruik en leesbaarheid

Gebruik niet te veel moeilijke woorden. Als het echt niet anders kan, leg deze moeilijke woorden dan uit. Maak niet te lange zinnen. Veel brugklassers kijken bijvoorbeeld op Wikipedia voor onder meer werkstukken, maar in deze online encyclopedie staan vaak ook moeilijke woorden en lange zinnen. Omdat jongeren deze niet begrijpen, gebruiken ze Wikipedia vaak liever niet en wijken ze uit naar andere websites. Korte zinnen en makkelijke woorden vergroten de leesbaarheid voor jongeren. Een voorbeeld van een website die korte zinnen gebruikt en duidelijk schrijft gericht op jongeren is het Ondertussen.nl, een nieuwssite voor jongeren.

Een ander punt is de lettergrootte. Kies geen te klein lettertype. We denken vaak dat jongeren toch wel goede ogen hebben en dat wel kunnen lezen. Uit onderzoek van MijnKindOnline is gebleken dat jongeren haperen en over woorden struikelen wanneer ze een website met een klein lettertype hardop lezen. De onderzoekers adviseren om 12pt aan te houden en voor interlinie 17pt. Dit is vooral belangrijk bij informatieve tekst.

Grafisch

De nieuwe generatie is visueel ingesteld, is te lezen op de website Bijgespijkerd.nl. Dit komt doordat het visuele aspect van de communicatie in de afgelopen jaren enorm is toegenomen. Jongeren worden ook wel ‘screenagers’ genoemd, want ze komen dagelijks met beeldschermen in aanraking. Vaak hebben jongeren ook niet de rust om veel tekst te lezen, ze hebben informatie liever samengevat in een filmpje dan in een lap tekst. Vraag je dus altijd af of een tekst geschikt is voor het doel dat je wilt bereiken en aarzel niet om je boodschap te versterken met beelden.

Laat lezen door een testgroep

Bovenstaande tips garanderen natuurlijk niets. Het allerbeste is om een tekst voor publicatie een keer door een testgroep te laten lezen. Je zal verbaasd zijn over wat jongeren er allemaal uithalen en wat voor kritiek ze hebben. Lukt het niet om je tekst te laten proeflezen, hou dan bovenstaande tips in gedachten en doe er je voordeel mee.


Reacties

11 Responses over “8 tips voor teksten gericht op jongeren”

  1. Erg interessant onderwerp Nina, en een goed artikel.
    Je had het wat mij betreft nog interessanter kunnen maken als je jouw kennis als jongeren- en online expert had gebruikt om meer echt scherpe tips te geven. Die verder gaan dan: Communiceer duidelijk en concreet, maar meer ingezoomd zijn. Bijvoorbeeld bij Leef je in en Laat lezen door een testgroep: hoe zou ik me dan kunnen inleven, waar moet ik dan een middagje online gaan meeluisteren, welk blad moet ik lezen, welke sociale netwerken moet ik bezoeken, heb je voorbeelden van wat een meeleesronde door jongeren kan opleveren (citeer bv wat jongeren dan tegen jou hebben gezegd). Ook beeld in een blogpost in plaats van een link maakt het extra interessant. Gewoon screenshotjes en kleine afbeeldingen als voorbeelden.
    Succes en groet!
    Aartjan

  2. Kortom: schrijf zoals je de tekst zelf het liefst zou lezen :-) Kort, beeldend en to-the-point.
    Kijk wel uit met korte zinnen. Die kunnen het tekstbegrip juist verminderen. Daar is vorig jaar een aardig onderzoek naar gedaan: http://www.eburon.nl/zwakke_lezers_sterke_teksten
    En ga er voor de zekerheid maar vanuit dat je lezer alsnog halverwege afhaakt. Zorg dus dat hij dan in ieder geval de belangrijkste boodschap heeft meegekregen. Oprolbaar schrijven dus.

  3. Ook humor is ontzettend belangrijk als je schrijft voor jongeren. Maar misschien is dat een aspect dat geldt voor alle soorten teksten. En wat betreft jongerentaal wil ik http://www.urbandictionary.com/ suggereren. Ik gebruik het wel vaker als ik schrijf voor jongeren. altijd leuk om er een woord uit te halen.

  4. Hee, mijn smiley is verschoven. Hij stond tussen de eerste twee zinnen, waar nu geen punt staat….

  5. Aartjan,
    Bedankt voor de tips! Heb ik erg veel aan. Er komt vast wel weer een volgend artikel hier, dan zal ik je tips zeker meenemen.

    Jenoff, leuke link!

    Marc, mooie aanvulling inderdaad.

  6. […] week schreef ik een artikel voor Tekstblog. Lees hier verder! […]

  7. Paul Raaijmakers says: | 21/10/2010 om 12:39

    @ Jenoff. Zo’n dictionairy is wel tof, en ik wil je tip/suggestie zeker niet van tafel vegen. Echter faal je als tekstcreator swanneer je te “hip” probeert te communiceren met/naar de jeugd. Zorg dat ze zich wel serieus genomen voelen. Een mooi voorbeeld is de reclame van een open dag van de ROC (in weet-ik-veel-waar) die via een rap wordt aangekondigd via de radio. Met deze ” coole” en “vet gave” tone-of-voice wordt de plank naar mijn mening volledig misgeslagen.

    @ Nina… TOP! Ik lees je blog http://www.jongenjewilwat.nl ook vaak. Erg leuk, keep on going!

  8. […] Jongerentaal staat niet stil en is altijd in beweging. Iedere vriendengroep heeft weer andere woorden en ook muziek heeft een grote invloed op de jongerentaal. Het creëren van een eigen taal heeft alles te maken met het verlangen naar een identiteit en ergens bij willen horen. Wie de taal meester is, hoort erbij. Met hun eigen taal onderscheiden jongeren zich ook van volwassenen. In mijn vorige artikel schreef ik al dat volwassene vooral geen jongerentaal moeten gebruiken wanneer ze communiceren met jongeren. […]

  9. […] “Probeer alleen niet te populair of te jong over te komen. Hier prikken jongeren doorheen. Uiteraard moet je tekst wel aansprekend zijn. Jongeren weten dat een website geschreven is door een volwassene. Gedraag je dus als een volwassene die zich inleeft in een jongere.” (Bron: Nina Hoe van Dijke op Tekstblog.nl) […]

  10. […] media bestaat uit tekst. Bekijk daarom naast bovenstaande tips ook die in mijn eerdere artikelen ‘8 tips voor teksten gericht op jongeren’. Madelon Kooijmans schreef voor Teksblog een interessant artikel met tips over schrijven voor […]

  11. […] “Probeer alleen niet te populair of te jong over te komen. Hier prikken jongeren doorheen. Uiteraard moet je tekst wel aansprekend zijn. Jongeren weten dat een website geschreven is door een volwassene. Gedraag je dus als een volwassene die zich inleeft in een jongere.” (Bron: Nina Hoek van Dijke op Tekstblog.nl) […]

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.