Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Estia Tekstcreatie. Op Posted on 7 oktober, 2011by

bouwhelm‘Je maakt er toch niet weer jip-en-janneketaal van, hè?’ De projectleider zucht eens diep en trekt er een vies gezicht bij. Trots als hij is op zijn project, steekt hij zijn ongenoegen niet onder stoelen of banken. Ook de communicatieadviseur ziet de bui alweer hangen. Er moet een nieuwsbrief komen voor omwonenden van het project. Waarom gebruikt die projectleider toch steeds van die moeilijke taal?

Het is een bekend dilemma in overheidsland. We doen ingewikkelde dingen, maar willen die makkelijk uitleggen. Dat valt niet mee! 5 oorzaken van ingewikkeld taalgebruik op een rij.

Gewenning

De projectleider zit al jaren in het vak en heeft dagelijks te maken met aannemers, vakgenoten en bestuurders. Ieder vak heeft z’n jargon om de onderlinge communicatie makkelijker te maken en vaak is hier voor buitenstaanders geen chocola van te maken. Gebruikers zijn helemaal gewend aan hun jargon en beseffen dit niet altijd wanneer er een nieuwsbrief moet worden gemaakt.

Status

De projectleider is een hoogopgeleide professional. Hij is bijvoorbeeld ingenieur en laat graag zien hoeveel vakkennis hij heeft. Eén manier hiervoor is het gebruik van ingewikkelde taal. Zodat de leken op het vakgebied opkijken tegen de professional. Wanneer je het project te simpel beschrijft, lijkt het net of het niets voorstelt.

bouwplaats

Verschil in informatiebehoefte

Spannende ontwikkelingen en details binnen het project zijn voor de projectleider en  zijn collega’s machtig mooie dingen, maar voor omwonenden van het project is dit nauwelijks interessant. Zij stellen vooral vragen over wat hen bezighoudt:
overlast, veiligheid en verbetering van hun leefomgeving.

Tijdgebrek

De projectleider is een druk baasje. En ja, dan heeft hij soms te weinig tijd om begrijpelijke informatie aan te leveren voor een nieuwsbrief. ‘Copy-paste’ vanuit bestaande bestuurlijke nota’s of projectplannen is dan ook één van de oorzaken van te ingewikkeld taalgebruik. In deze bronteksten wordt dit ingewikkelde taalgebruik bewust gebruikt, bijvoorbeeld voor consensus. Voor een nieuwsbrief zijn deze teksten uiteraard ongeschikt.

Het voorkomen van vragen

De projectleider concentreert zich graag helemaal op zijn project en zit meestal niet te wachten op allerlei lastige vragen van omwonenden. En al zeker niet op allerlei bezwaren. Wanneer je de dingen maar ingewikkeld genoeg opschrijft, krijg je vanzelf minder vragen, toch? Dat is tenminste wel wat je gaat denken als je de bekendmakingen leest die overheden in de krant zetten. Verstoptaal zou je dat kunnen noemen, om vragen te voorkomen.

Uitdaging

Jip en Janneke bouwen samenDe uitdaging voor de communicatieprofessional is om deze hobbels te herkennen en weg te nemen. Laat de projectleider (of andere inhoudelijk deskundige) met andere ogen naar zijn project kijken. Niet met die van Jip en Janneke, want de nieuwsbrief is niet bedoeld voor kleuters. Maar gebruik als persona eens de ouders van Jip en Janneke. Doorsnee volwassenen die in het projectgebied wonen. Stel de projectleider eens de vraag wat hij denkt dat zij willen weten. Waar zij mee bezig zijn, waar zij zich zorgen over maken. Dát levert relevante informatie op voor een nieuwsbrief. Want projecten leiden is een vak, maar aantrekkelijke, begrijpelijke nieuwsbrieven schrijven ook!

Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen op dit gebied. Hoe ga jij binnen jouw organisatie om met ingewikkeld taalgebruik?

Verder lezen

Van der Mast, N. ‘De zin van ambtelijk taalgebruik’. Platform. De taal van de overheid 5 (2006): 25-31. Zie http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/brochures/2006/01/01/platfom-5-de-zin-van-ambtelijk-taalgebruik/de-zin-van-ambtelijk-taalgebruik-niels-van-der-mast.pdf.

Reacties

Geen reacties over “Column: De projectleider vs. de communicatieadviseur”

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.