Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Yoeke Nagel. Op Posted on 25 januari, 2012by

Schrijversbeeldje uit oud Egypte

 

“We vinden het leuk als je voor ons volgende nummer het door jou aangeboden artikel schrijft. Natuurlijk vermelden we je naam er bij, zodat je je in ons tijdschrift profileert als professional binnen je doelgroep.”

Dat is de strekking van steeds meer mailtjes in mijn inbox. Wat er niet letterlijk in staat is de economische betekenis van deze alinea: we betalen je niet. Schrijven doe je immers omdat het leuk is.

 

Je profileren als professional door je werk uit te voeren moet kennelijk gratis. Ik snap dat wel, in het licht van de geschiedenis.

Ooit was schrijven een bijzondere kunst die slechts door een handjevol mensen in elke stad beheerst werd. Je had de smid, de molenaar en de schrijver. Ze werden ingehuurd omdat zij een ambacht beheersten waar een mens nu eenmaal af en toe behoefte aan had. Wilde je een brief sturen naar je tante in het verre Groningen, dan betaalde je de schrijver om ‘m te schrijven zoals jij dat wilde. En je tante was dolblij als ze zo’n mooie brief kreeg.

Toen kwamen er meer schrijvers

Al snel was er altijd wel een handige neef in de buurt om effetjes die brief voor je in elkaar te zetten. Onbetaald, want daar heb je familie voor. Dat gaf de gedreven schrijvers die het toch niet konden laten de kans om hun schrijfwerk te onderscheiden van amateurschrijvers. De journalistiek ontstond. Schrijvers wachtten niet meer tot er iemand met een verzoek kwam, ze gingen zelf schrijven. Over hun waarnemingen, over nieuwtjes. Bij elkaar op een stukje papier zetten en samen met de berichten van de smid en de molenaar verspreiden door het dorp bleek ook een activiteit te zijn waar mensen wel voor wilden betalen. Het was dan weliswaar niet hun eigen brief die ze lieten schrijven, maar veel mensen waren blij dat ze zo goed op de hoogte bleven van nieuwtjes en niet hoefden te wachten tot een gerucht hen had bereikt via roddel en achterklap.

Toen kwam de tv

Schrijven werd toeterend ingehaald door bewegend beeld. Wie als gedreven schrijver nog wat wilde verdienen met schrijven moest z’n teksten zo elegant in elkaar zetten en zo spannend maken dat ze de lezer weg kon lokken bij de altijd snellere – maar ondiepere – t.v. Schrijvers specialiseerden zich dus in achtergrondverhalen, diepgang en visie. Een aantal mensen was blij om op die manier tot nieuwe inzichten of boeiende discussies te kunnen komen.

Toen kwam internet

Iedereen, inclusief de smid en de molenaar, de tante uit Groningen, de handige neef en de verstokte tv-kijker, kan schrijvend de hele wereld bereiken met teksten. Elk onderwerp, vanuit 360 invalshoeken belicht in duizenden schrijfstijlen, wordt gratis beschreven. Of iemand er blij van wordt om het te lezen is niet meer van belang: schrijven is een gereedschap geworden voor de verwerking van opgedane ervaringen met de samenleving. Terecht. Schrijven helpt ook echt om de eigen emotionele huishouding op orde te houden. De schrijver is dus, als het goed is, zelf blij met z’n eigen tekst. Dat lijkt me ook voldoende, in de meeste gevallen.

Voor zulke teksten moet niet betaald worden. De waarde ervan zit ‘m in de therapeutische werking van het schrijven als handeling en is dus al betaald met emotionele stabilisatie voor de schrijver. Amuseren met tekst doen de emotieschrijvers al vaak genoeg, zou je denken. Toch willen ook steeds meer tijdschriften en kranten juist die oppervlakkige, leuke amuseerstukkies hebben (zie ook mijn column ‘Vind ik leuk’). Dat ze dat gratis willen is vanuit bovenstaande ontwikkeling best te begrijpen. De gedreven schrijver van nu daarentegen haalt z’n emotionele stabilisatie elders. Die schrijft om te informeren, amuseren en te opiniëren. Als hij in staat is om maatschappelijk relevante – correcte – informatie en persoonlijkheid te koppelen aan een visie en dat ook nog eens zo kan verwoorden dat lezers er blij van worden, dan moet daar wel degelijk voor betaald worden. Het is een ambacht, geen hobby. En zeg nou zelf: professionaliteit màg toch verdomme ook gewoon leuk zijn?

Reacties

Geen reacties over “Column: Gratis schrijven”

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.