Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Tekstblog. Op Posted on 21 juni, 2011by

Het logo van Valkuil.netSinds 31 mei staat hij online: de spellingcorrector Valkuil.net. De module is het resultaat van 5 jaar wetenschappelijk onderzoek. Het bijzondere is dat de spellingchecker – in tegenstelling tot die in Word – de context van woorden bekijkt. Projectleider en hoogleraar Antal van den Bosch: “We denken dat Valkuil.net zeer geschikt is voor teksten die geschreven zijn door professionele tekstschrijvers. Juist de fouten waar zij zelf overheen kijken, filtert de corrector eruit.”

Van onderzoek naar praktijk

Vaak wordt dit soort software ontwikkeld in het kader van wetenschappelijk onderzoek en blijft het daarna op de plank liggen. Dit project pakte Van den Bosch anders aan: “ Ik vond het leuk om Valkuil.net als demonstratieproject voor iedereen beschikbaar te stellen. Het is een demo, maar laat wel zien wat we kunnen.” De hoogleraar, verbonden aan Tilburg University, hoopt dat een marktpartij uiteindelijk wat in de spellingcorrector ziet en hem wil overnemen.

Fouten opsporen dankzij 1,5 miljard woorden

Valkuil.net signaleert spelfouten aan de hand van de context waarin woorden voorkomen. Daarvoor kreeg de spellingcorrector een training. “We verzamelden diverse soorten teksten en voerden deze in. Dat waren teksten die gebruikt waren voor onderzoek, maar ook webteksten en krantenartikelen”, vertelt Van den Bosch.

Een screenshot van de spellingcorrector in actie

De spellingchecker bepaalt aan de hand van deze verzameling teksten of een woord goed of fout is. De uitkomst is een statistische verwachting: “De corrector raadt als het ware of een woord in een bepaalde context thuishoort.”

Statistische berekeningen niet perfect

Momenteel is de spellingchecker zo ingesteld dat hij zo min mogelijk vals alarm slaat en weinig fouten over het hoofd ziet. Het is echter lastig een spellingcorrector foutloos te laten functioneren. Het verbeteren ervan is een doorlopend proces. Van den Bosch: “Op een gegeven moment kwamen we er bijvoorbeeld achter dat ‘gezegt’ vaak werd goedgekeurd. Het bleek dat we te veel teksten van internetfora met fout gespelde woorden hadden ingevoerd. Die hebben we er toen weer uitgehaald.”

Spellingcorrector handig voor tekstschrijvers

Hoewel Valkuil.net niet foutloos controleert, blijft het een nuttige module. Voor elke soort tekst, maar in het bijzonder voor teksten die geschreven zijn door professionele tekstschrijvers: “Vaak kijken mensen die goed kunnen schrijven over hun eigen fouten heen. Psycholinguïstisch onderzoek heeft uitgewezen dat bijvoorbeeld dt-fouten zelfs door de meest geoefende schrijver zo nu en dan worden gemaakt. De spellingcorrector pikt deze eruit, wat hem erg geschikt maakt voor het controleren van goed geschreven teksten”, aldus een enthousiaste Van den Bosch.

Valkuil.net versus Word

Spellingcontrole WordDe spellingcorrector verschilt in veel opzichten van die in Word. Waar Valkuil.net werkt met een statistisch systeem, baseert Word zich op een woordenlijst. Van den Bosch legt uit: “Word alarmeert overdadig veel. Dat is een bewuste keuze geweest van de makers. Ze vinden dat het uiteindelijk aan de schrijvers is om te beoordelen of iets fout is of niet.”

Valkuil.net gaat voorzichtiger te werk en probeert zo weinig mogelijk vals alarm te slaan. Daarbij heeft deze spellingchecker als voordeel dat hij contextgebaseerd is en ook spatiefouten opspoort. Ongeveer 25% van de foutmeldingen zijn onterecht, 25% van de spelfouten ziet de corrector over het hoofd. Ter vergelijking: de spellingcontrole van Word slaat 90% van de tijd loos alarm en mist 40% van de daadwerkelijke fouten die in een tekst aanwezig zijn.

Spellingcorrector stof tot nadenken

Valkuil.net is een demo en geeft, zoals Van den Bosch benadrukt, geen garanties. Desondanks spoort hij mensen graag aan er gebruik van te maken: “Probeer het eens en denk na over de fouten de gesignaleerd worden. Grote kans dat dit je tekst schoner maakt!”

Verder lezen

  • Meer informatie en relevante wetenschappelijke literatuur vind je op Valkuil.net.

Reacties

Er is één reactie over “Contextgebaseerde spellingcorrector helpt tekstschrijvers”

  1. dit is een vette website

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.