Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Sabel Communicatie. Op Posted on 13 januari, 2012by

Wanneer kies je voor een dubbelinterview en hoe gewaagd is deze vorm? Een gesprek met 2 personen levert mooie wendingen op als de geïnterviewden elkaar aanvullen of versterken, maar wanneer 1 van de 2 gesprekspartners veel dominanter is dan de ander, werkt dat juist ontwrichtend. Ik ging op zoek naar ervaringen, tips en valkuilen.

Discussie over het dubbelinterview

Naar aanleiding van een artikel voor een relatiemagazine waarin 2 directeuren van verschillende bedrijven elkaar interviewden, stelde ik mijzelf de vraag waar het dubbelinterview verschilt van een 1-op-1 interview. Ik had namelijk gemerkt dat het verslag doen van 2 mensen die elkaar vragen stellen, mij verrassend meer energie kost en dat ik de regie dreigde te verliezen. Dit gesprek had dus een heel andere aanpak nodig dan een interview met 1 persoon.

Benieuwd naar andermans ervaringen, startte ik een discussie op LinkedIn in de groep Interviewers – Interviewen. Ik vroeg wat men onder een dubbelinterview verstaat en aansluitend wilde ik weten wat ieders ervaring is en of we dezelfde valkuilen delen. Al snel werd duidelijk dat een dubbelinterview inderdaad veel meer energie en concentratievermogen vraagt, dat het een riskante vorm is vanwege eventuele dominantieverschillen tussen de geïnterviewden, en dat de toegevoegde waarde van de vorm zelfs discutabel is.

Wat is een dubbelinterview?

Allereerst is het goed te definiëren wat een dubbelinterview is. Stelt 1 interviewer 2 personen vragen? Of interviewen die 2 personen elkaar? Of stel jij als interviewer vragen aan 2 personen en doe je in het artikel alsof zij die vragen aan elkaar stellen? Of interviewen 2 mensen 1 persoon? Die laatste vorm zien we meer op televisie, denk aan bekende duo’s als Pauw en Witteman of – in een iets andere opzet – Matthijs van Nieuwkerk en zijn wisselende side-kicks in DWDD. In de discussie over het geschreven dubbelinterview laat ik deze laatste vorm nu even buiten beschouwing.

Wat is het doel?

Naast de manier waarop je 2 mensen wilt interviewen, is het ook belangrijk dat je onderzoekt of deze vorm überhaupt een meerwaarde heeft. Hebben 2 mensen een eigen verhaal over een bepaald onderwerp en wil je beide invalshoeken belichten? Dat kan een verrassend en interessant gesprek opleveren omdat zij misschien wel voor het eerst de andere kant van het verhaal horen en direct op elkaar kunnen reageren. Echter, een veelgehoorde valkuil is de onderlinge relatie: hoe verhouden de 2 kandidaten die je interviewt zich tot elkaar? Zijn zij hiërarchisch gelijkwaardig of is de een ondergeschikt aan de ander? Als de machtsverhoudingen te veel verschillen, is de kans groot dat zij beiden niet het achterste van hun tong laten zien. Als een van de 2 zich geïntimideerd voelt bijvoorbeeld. Of omdat degene met ‘meer macht’ die status niet wil verliezen. Of omdat de ander de lieve vrede wil bewaren.

Andersom kan het niveauverschil ook juist een accelerator zijn. Als de directeur zijn kwetsbare kant toont bijvoorbeeld, zal een ondergeschikte zich misschien ook durven blootgeven of op sommige punten zelfs boven de directeur kunnen uitstijgen. In dergelijke gevallen kunnen er prachtige gesprekken ontstaan.

Samen of apart?

Wanneer je een groot verschil in dominantie of openheid verwacht, kun je ervoor kiezen de 2 personen apart van elkaar te interviewen. Zij zullen dan makkelijker praten en meer van zichzelf laten zien. Echter, het nadeel van deze wijze is dat zij niet direct op elkaars uitspraken kunnen reageren. Wil je in de publicatie suggereren dat het wel 1 gesprek met 2 personen was, dan zal de tekst dus meerdere keren rond moeten gaan zodat de geïnterviewden op elkaars (tegen)reacties kunnen reageren. Dit is gecompliceerd en tijdrovend voor zowel de interviewer als de geïnterviewden.

Concentratie en richtinggeven

Wat ik merkte bij mijn dubbelgesprek waarin 2 mensen elkaar interviewden, was dat ik geen rustmomenten had waarin ik kon teruggrijpen op iets wat eerder was gezegd en dat ik het gesprek maar moeilijk een andere draai kon geven. Ook dit blijkt een veelgehoorde valkuil. Het kost veel concentratievermogen om én het gesprek te leiden én alles wat er wordt gezegd, te noteren. Verlies je de regie, dan kun je tijdens het luisteren niet meer filteren wat daadwerkelijk van belang is om te noteren. Pas dus op dat je geen externe notulist wordt van wat je eigen interview zou moeten zijn!

Informatie-overload

Bij het interviewen van 2 personen krijg je niet alleen 2 keer zo veel antwoorden, maar is het antwoord van de één ook weer aanleiding voor een reactie van de ander. Voor je het weet ontstaat er een compleet gesprek naar aanleiding van jouw eerste vraag en kom je niet meer toe aan de zaken die je eigenlijk wilde behandelen. Of heb je na afloop van het interview een overload aan informatie die je toch niet kunt verwerken in 1 artikel. Zorg daarom (weer!) dat je als interviewer of gespreksleider de touwtjes in handen houdt en het gesprek de juiste kant op stuurt. 2 mensen uit het bedrijfsleven bijvoorbeeld, zijn echt niet bezig met de opbouw en richting die een artikel nodig heeft. Zij voeren al snel ‘gewoon’ een intensief gesprek. Dan is het aan jou als getraind interviewer om dit gesprek de juiste slinger te geven.

Voorkom valkuilen

  • Bepaal vooraf of het dubbelinterview inderdaad een meerwaarde heeft.
  • Onderzoek vooraf wat de onderlinge relaties zijn.
  • Laat de geïnterviewden vooraf weten wat jouw interpretatie van het dubbelinterview is en vraag hen na te denken over wat zij van de ander willen weten.
  • Maak jouw rol als gespreksleider of interviewer duidelijk. En welke rol je verwacht van de geïnterviewden.
  • Houd tijdens het interview de leiding, ook als de 2 personen elkaar interviewen.
  • Zorg als gespreksleider dat beide personen even prominent aan het woord komen en creëer voor allebei een veilige omgeving.
  • Plan ruimer vooruit dan je gewend bent bij een 1-op-1 interview. Het is nu eenmaal lastiger om 2 kandidaten op de zelfde plaats en tijd bij elkaar te krijgen. Organiseer daarom als het even kan aansluitend de foto-shoot.

Reacties

Er is één reactie over “Het dubbelinterview: voer voor discussie”

  1. Goede tips.
    Om de leiding te behouden helpt ook de opstelling. Zorg dat je zelf zichtbaar aanwezig bent en de geïnterviewden allebei naar jou kunnen kijken. Zo ben je op een natuurlijke manier leidend in het gesprek.
    En om geen notulist te worden, kun je ervoor kiezen om je voice-recorder mee te nemen. Zo ben je minder bang om dingen te missen en kun je je beter concentreren op het behouden van de leiding in het gesprek.

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.