Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Kweek Communicatie. Op Posted on 5 oktober, 2011by

Bezoek je ook wel eens blogs over de inzet van sociale media? Dan valt het je misschien op dat er één woord is dat wel heel vaak terugkeert in die teksten, namelijk ‘authenticiteit’. Of een volledig authentieke houding online wel altijd gewenst is, dat is een andere discussie, maar het woord duikt niet voor niets zo vaak op. Als je je anders voordoet dan je bent, kun je lelijk onderuitgaan. Dat is slecht voor je reputatie. Vooral op internet is het oppassen geblazen, met al die invloedrijke bloggers en twitteraars die blijvende sporen nalaten.

Laat je woordenboeken liggen

Daarom: authenticiteit. De toon die je aanslaat in je teksten speelt daarin een centrale rol. ‘Lees je tekst hardop voor’ is niet voor niets een veelgehoorde schrijftip. Klinkt iets niet alsof jij het zo zou zeggen in een gesprek, verander het dan. Eenvoud siert, wat dat betreft. Heb je commerciële doelen? Maak je woorden dan niet duurder dan je producten of diensten. Laat voortaan je woordenboeken liggen en zoek niet naar chiquere of imposantere synoniemen. Schrijf het zoals je het zou zeggen in een gesprek: probeer ‘conversational writing’.

Bondig en actief

Het is goed om niet te lang te broeden op de juiste woorden. In een gesprek heb je daar namelijk ook geen tijd voor. We weten dat bezoekers van een website zo snel mogelijk willen vinden wat ze zoeken. Je hoeft er dan ook niet van uit te gaan dat je lezer lang blijft hangen. Zeg daarom niet meer dan nodig is, zoals taalfilosoof Grice al adviseerde met zijn bekende maximen. Om omslachtigheid te voorkomen kun je gebruik maken van actieve vormen. Passieve vormen klinken niet alleen minder ‘spreektalerig’, ze zijn ook minder goed voor de betrokkenheid van je lezer dan actieve zinsconstructies.

Voor iedereen begrijpelijk

Belangrijk om niet te vergeten is dat spreektaal geen vastgelegde woordenlijst heeft. In verschillende contexten trek je verschillende registers open. Het kan er dan insluipen dat je woorden gebruikt die jij heel normaal vindt, terwijl anderen ze niet kennen. Probeer daarom jargon te vermijden en alles zo te omschrijven dat iedereen het kan begrijpen.

Hersenen gefopt

Dankzij inzichten uit de neurowetenschappen is bekend dat de hersenen ‘op scherp staan’ tijdens gesprekken. Gesprekken zijn voor ons zo van belang dat we ze goed moeten kunnen onthouden. Met een ‘conversationele’ toon zorg je ervoor dat je hetzelfde effect oproept. Je kunt het effect verder stimuleren door je lezer direct aan te spreken en zo nu en dan een vraag te stellen. Dat doe je in een gesprek ook. Vandaar dat je hersenen tijdens het praten met een ander zo geactiveerd zijn; je moet elk moment kunnen reageren. Zo kun je voor elkaar krijgen dat je lezer je tekst actief doorneemt, zonder dat het hem veel moeite kost.

De tips op een rij

  • Wees bondig;
  • Gebruik actieve zinsconstructies;
  • Zoek niet naar chiquere woorden;
  • Laat jargon links liggen, gebruik woorden die iedereen snapt;
  • Spreek je lezer direct aan en stel af en toe een vraag.

Een gevaar van deze manier van schrijven is dat je al gauw kunt overdrijven. Je moet niet laconiek worden. Ook daarvoor is het goed om niet te lang na te denken over je keuzes. In een conversatie geldt eveneens het principe dat – sorry, in een gesprek is het ook zo dat je niet (veel) nadenkt over je toon. Je klinkt zoals je klinkt. Weet je dat in je teksten ook zover te krijgen, dan scheelt dat niet alleen veel tijd voor je lezer, maar ook voor jou. Zo zijn je teksten begrijpelijk, stimuleren ze betrokkenheid en dragen ze bij aan een authentieke uitstraling.

Een bekende webwinkel die zijn bezoekers informeel toespreekt is bol.com. Dit lees je als je aankomt op hun site:

Opvallend: ergens anders op de site, bij de Klantenservice, heeft Bol ervoor gekozen om op ‘u’ over te stappen. Een voorbeeld:

Of het nu een bewuste of onbewuste keus was, kunnen we niet zeggen – maar het verstoort het geheel een beetje, het is inconsistent. Misschien dat de tekstschrijver in de war is geraakt door de begrijpelijke vraag:

Wanneer eigenlijk niet?

Want natuurlijk kun je soms beter kiezen voor formeel taalgebruik. Je kunt stellen dat dat bij bepaalde teksttypes passender is, zoals in wetenschappelijke publicaties, of dat je in bepaalde branches niet weg kunt komen met een informele toon. Je kunt je afvragen in hoeverre conventies dan voorrang hebben op zaken als begrijpelijkheid. Wanneer is ‘conversational writing’ volgens jou zeker niet gepast?

Reacties

3 Responses over “Hoe je dat schrijft? Gewoon, zoals je het zegt”

  1. Mijn gevoel zegt dat Bol daar bewust voor heb gekozen. Ik denk dat wanneer het op serieuze zaken aankomt als de betaling, aflevering etc. een serieuze toon vertrouwelijker overkomst op de mensen.

  2. “heeft gekozen”, ik heb de tekst niet hardop gelezen ;-)

  3. Ik houd me altijd aan mijn stamregel: zo kort mogelijke zinnen.

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.