Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Stel: ik zeg tegen je dat iemand  groene vingers heeft. Ook al weet je dat ik het niet letterlijk bedoel, toch worden in je hersenen de tastzin of je zicht geactiveerd. Door nieuw onderzoek weten we steeds beter wat er in ons hoofd gebeurt als we een metafoor horen.

Metafoor

Een metafoor is een beeldspraak die berust op vergelijking. De taalgebruiker linkt 2 concepten aan elkaar met een beeld; de metafoor is dan de ‘overbrenger’. Dat weten we al sinds Aristoteles. Sinds Richards (1936) noemen we het subject waar eigenschappen aan worden toegeschreven tenor. Het object waar eigenschappen van geleend worden is de vehicle. Als je dus zou zeggen “het zenuwstelsel is als een drukke snelweg” dan is het zenuwstelsel tenor en de drukke snelweg is vehicle.

Verwerken van de metafoor

Bij het verwerken van een metafoor en beeldspraken treedt in het brein dual coding op. Dat houdt in, dat er niet een, maar 2 hersengebieden in actie komen als je een metafoor hoort of leest. Ten eerste komt het systeem in actie dat afgestemd is op “taalverwerking”. En ten tweede het systeem dat visuele informatie verwerkt. Doordat er 2 hersengebieden aan het werk gaan, onthoud je metaforen waarschijnlijk beter. De activiteit van deze 2 onafhankelijke, samenwerkende systemen vergemakkelijkt de toegang tot informatie in het langetermijngeheugen.

Tastzin

Emory University deed hersenonderzoek bij studenten. Ze kregen metaforische zinnen te horen en intussen werd hun hersenactiviteit gemeten. Wanneer ze een metafoor hoorden als “a rough day” stroomde het bloed naar deel van de hersenen, waar je normaal gesproken textuur mee verwerkt. Ze voelden die rough day met hun vingertoppen, als het ware.
Niet alleen je visuele systeem kan dus betrokken raken bij het verwerken van metaforen. Ook je tastzin kan in actie komen, als je een metafoor verwerkt. Zo zijn we weer een stapje dichterbij de ontdekking hoe het nu precies werkt met die groene vingers.

Reacties

Er is één reactie over “Horen en voelen: wat doet een metafoor met je hersenen?”

  1. Interessant! Is dit dan ook de ratio achter de “algemeen erkende” wijsheid dat het goed is om in je teksten zintuiglijke waarnemingen op te nemen? Dus: ‘Het is prachttig weer’ wordt ‘Het is een stralende dag’ en ‘je ergeren’ wordt ‘je groen en geel ergeren?’ http://woutsorgdrager.wordpress.com/2012/09/25/kleurrijk-schrijven-voor-een-beeldscherm/

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.