Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Sabel Communicatie. Op Posted on 31 augustus, 2011by

Meisje in museumEen van de meest vermakelijke taaldiscussies van de afgelopen zomer was die over prietpraat in de kunst. ‘Taaldokter’ Joost Swanborn gooide in nrc.next (9 augustus) de knuppel in het hoenderhok. Zijn artikel staat bol van voorbeelden waaruit blijkt dat zaalteksten en catalogi grossieren in onduidelijk taalgebruik. Hoogtepunt vond ik de volgende passage over wat een kunstenaar doet: ‘…de representatie van identiteit in de massamedia benaderen op zowel ethische, politieke, maatschappelijke, esthetische als epistemologische wijze’.

Abstracte communicatie verhult gebrek kwaliteit

Swanborn meent dat de kunstsector zich met deze abstracte en vaak betekenisloze manier van communiceren, wil onttrekken aan kritiek en eigenlijk een gebrek aan kwaliteit wil verhullen. Hij vindt het geen wonder dat een meerderheid van de Nederlanders achter de bezuinigingen op kunst staat. Of het verband zo direct is durf ik niet te beweren. Wel is het duidelijk dat de kunstsector een communicatieprobleem heeft.

Kunstsector vraagt zelden om redactieadvies

De oplossing voor dat communicatieprobleem ligt voor de hand: huur een communicatiespecialist in. Maar afgaand op mijn eigen ervaring, ik werk meer dan 10 jaar in de communicatie en heb verschillende bureaus van binnen gezien, moet ik concluderen dat dit niet gebeurt. Over zo ongeveer alle branches heb ik wel eens geschreven, maar nooit, werkelijk nooit heb ik uit de kunstsector de vraag gekregen om eens naar een tekst te kijken.

Geen geld of arrogantie?

Zelf ooit mijn carrière in de communicatie begonnen als rondleider en assistent communicatie in museum Boijmans Van Beuningen, vraag ik mij af wat hiervoor de reden is. Hebben musea te weinig geld om een communicatiebureau in te huren? Ik denk dat veel bureaus bereid zijn voor een zacht prijsje iets voor de kunstsector te doen; de meeste tekstschrijvers voelen sympathie voor de kunsten. Of is het erger, denkt de kunstsector dat dit niet nodig is? Dat zou misplaatste arrogantie zijn.

Traditioneel naar binnen kijken

Naar binnen kijken

Er zullen verschillende factoren een rol spelen in de belabberde communicatie. Een van de redenen is volgens mij dat de kunstwereld traditioneel naar binnen kijkt. Al heel lang laten kunstenaars zich inspireren door andere kunstenaars. En juist hedendaagse kunst is vaak een commentaar op andere kunstwerken. Daar komt bij dat degenen die catalogus- of zaalteksten schrijven meestal kunsthistorici zijn. Zij zijn juist door hun studie geneigd kunst te verklaren uit kunst. Wie niet aan dat spel van verwijzingen mee kan doen, ervaart teksten al snel als ondoorgrondelijk en voelt zich buitengesloten.

Breek los

Ik sluit me aan bij het pleidooi van Swanborn voor zaal- en catalogusteksten in begrijpelijke taal. Het is daarvoor noodzakelijk dat de kunstwereld zich bewust wordt van haar neiging tot navelstaren. De kunstwereld zit gevangen in een reflexief discours (om het maar eens in de taal van de kunstexegeten te zeggen). Breek los uit die gevangenis. Kijk om je heen en praat eens met de mensen. In mijn begintijd als rondleider stelde ik me ook op als kunstexegeet, pas later ontdekte ik dat het veel bevredigender was als ik het gesprek aan ging.  Simpelweg vragen ‘Wat ziet u eigenlijk op dit schilderij?’ leidde tot de leukste rondleidingen.

Verder lezen

 

Reacties

Geen reacties over “Navelstaren oorzaak communicatieprobleem kunstsector”

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.