Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van CommuniCadans. Op Posted on 28 maart, 2012by

LampTussen tarieven, software en spelling is er nog een onderwerp dat regelmatig wordt besproken op de mailinglijst voor leden van beroepsvereniging Tekstnet. Dat is het verschijnsel van de bemiddelingsbureaus die tekstschrijvers ronselen met een hongerloontje. Onlangs was het weer raak met Textbroker. Wat doen we eraan dat er taalslaven zijn die bij een pitch voor een dubbeltje op de eerste rang gaan zitten?

Schrijven kan iedereen

Bij zo’n discussie op de mailinglijst vliegen de berichten met ach en wee je om de digitale oren en er is zogenaamd geen kruid tegen gewassen, waarna we weer overgaan tot de orde van de dag. Heel begrijpelijk, maar er is wel iets aan de hand. Professionele tekstschrijvers zouden wel eens een duur imago kunnen krijgen in de markt bij degenen die tarieven vergelijken. En omdat menige beunhaas broddelwerk aflevert, kan ons vak óók nog een ronduit slecht imago krijgen. Om dit te voorkomen moeten we nu onze toegevoegde waarde beter uitleggen, rationeel en emotioneel.

Bemiddelingsbureaus van het type cash & carry zijn trouwens niet het enige probleem. In de markt voor tekstschrijvers bevindenCash & Carry zich ook potentiële opdrachtgevers die onder het motto ‘schrijven kan iedereen’ zelf wel even die tekst maken voor een e-mail aan het personeel, een persbericht, een leus of een column. Als ze dat goed deden zou dat heel veel kosten besparen, maar omdat er driftig wordt geblunderd heeft de tekstschrijver gelukkig nog altijd bestaansrecht.

We kunnen natuurlijk afwachten tot het probleem uit de hand loopt – ik denk dat het tijd is om het heft in handen te nemen. Dat kunnen we ook heel goed! Het imago van de tekstschrijver is een communicatievraagstuk. Het oplossen daarvan behoort tot ons vakgebied, omdat we in staat zijn tot het geven van een onderbouwd advies over de manier waarop een tekst wordt ingezet om de doelgroep te bereiken. En waarom zouden we dat niet een keer bewijzen rond deze kwestie?

Reputatie te grabbel

De doelgroep bestaat bij dit communicatieprobleem uit opdrachtgevers die bezig zijn hun reputatie te grabbel te gooien door te beknibbelen. We moeten dus aantonen hoe riskant dat is en dat een professionele gemaakte tekst een veelvoud waard is van de kosten.

Hoe leren we opdrachtgevers het kaf van het tekstuele koren te scheiden? Meetbaar maken van tekstkwaliteit is een ‘harde’ manier en dat zal menig manager aanspreken omdat zij gewend zijn te opereren op basis van stuurinformatie. Maar de maatstaven voor tekstkwaliteit zijn naar mijn mening nog niet sterk genoeg. Een andere, meer psychologische manier is de instelling van een Jaarprijs voor professioneel taalgebruik.

Transparant

Het programma van eisen voor deze aanpak is:

  • een formule die publiciteit garandeert, zodat opdrachtgevers via publieksmedia, vakmedia en sociale media kennis nemen van deze prijs
  • ontbreken van de noodzaak om lange stukken tekst te lezen. Dit wordt door opdrachtgevers geassocieerd met omslachtigheid en het zou de beoordelingsprocedure minder haalbaar maken
  • een betrouwbare en transparante beoordeling bij het toekennen van de prijs
  • een positieve prikkel door de winnende opdrachtgevers en tekstschrijvers in het zonnetje te zetten
  • een negatieve prikkel door bedrijven die blunders maken ook te noemen zodat iedere opdrachtgever zich afvraagt ‘hoe groot is de kans dat ik zo bekend kom te staan?’.

Logo Tekstnet

Ik stel me voor dat de indiening van taalparels en taalblunders het hele jaar door kan gebeuren door iedereen, via een speciale website van de Jaarprijs voor professioneel taalgebruik. Het gaat om een passage met een maximumlengte (bijvoorbeeld 250 woorden) die kan worden verzonden via een formulier (inplakken of uploaden). Ervan uitgaande dat Tekstnet de uitreiking ondersteunt, gaan de leden de inzendingen beoordelen in de eerste 10 dagen van januari, door het toekennen van scores voor duidelijkheid, leesbaarheid, taalkundige juistheid, geloofwaardigheid, relevantie en overtuigingskracht. Het aantal leden van Tekstnet is groot genoeg om te zorgen dat een hoge score voor een zelfgeschreven tekst teniet wordt gedaan door de scores van anderen. Bovendien zijn de leden geballoteerd als deskundig en de stemming hoeft niet geheim te zijn: professionals zijn (onderling) aanspreekbaar op hun oordeel, wat ook weer extra kracht geeft aan de argumentatie en de transparantie.

Taaltrends

Daarna bekijkt een externe jury, bestaande uit opdrachtgevers en wetenschappers, de inzendingen met de hoogste score en kiest een Taalparel van het jaar en een dito Taalblunder. Dit zijn werktitels, ik kies nu voor gebruik van het woord taal omdat dit mooier is dan tekst. Het juryrapport bevat een motivering voor het oordeel en signaleert ontwikkelingen in het gebruik van professionele teksten, bijvoorbeeld ‘dit jaar opvallend veel fouten in hun/hen’ of ‘de geloofwaardigheid staat onder druk’. Verder kan de jury inventariseren wat de waarde is van een tekst door de factoren te noemen die hierbij meespelen. ‘Deze blunder schiep zoveel onduidelijkheid dat het callcenter gedurende 2 weken 50 procent meer telefoontjes kreeg.’ Zo zal het juryrapport volop aandacht trekken in de media.

Nadelen zijn er natuurlijk ook. De instelling van de prijs betekent een verplichting deze minstens voor enkele jaren te organiseren. En Doe-het-zelf daarnaast is er het risico van een ongewenst signaal: een Taalparel blijkt te zijn geschreven door een doe-het-zelvende manager of de Taalblunder is afkomstig van een jurylid. Wat het eerste punt betreft: vele handen maken licht werk. De jury geeft eigenlijk alleen de finishing touch. En als het aantal inzendingen boven de duizend uitkomt is dat nog geen probleem zolang iedere passage door ongeveer 15 leden van Tekstnet is bekeken in de eerste ronde. Verder is de uitreiking gewoon een bijeenkomst zoals er in de loop der jaren bij de beroepsvereniging vele zijn geweest, in een iets grotere zaal. Het risico dat de prijs een ongewenst signaal afgeeft lijkt me relatief klein, zeker als we hier met (zelf)vertrouwen tegenover staan. Mocht het toch gebeuren dan blijkt de prijs geen doorgestoken kaart, dus een bewijs van integriteit. Ook dat is professioneel. En iedereen die verder nog nadelen weet zou ik willen vragen: noem ze vrijuit en kijk ook even naar de voordelen.

Boodschap

Ik hoop natuurlijk op enthousiaste reacties, tegelijk vind ik dat iedere vorm van feedback welkom is. Als iemand vraagt of er geen beter idee is: ik hoor het graag. Wat mij betreft is het prima om alternatieven te bedenken die zeggen:  je kunt niet om een professionele tekstschrijver heen. Dat is een boodschap waar de markt op wacht en die onze concurrentiekracht versterkt.

Reacties

2 Responses over “Taalparel scheidt kaf van tekstuele koren”

  1. Chantal says: | 12/04/2012 om 10:36

    Om eerlijk te zijn, Rob, vind ik het hele initiatief juist geen blijk geven van zelfvertrouwen: goede wijn behoeft geen krans, weetjewel. Laat bedrijven die zélf wel even hun verkooptekst, huisstijl en logo en website met wat stockfoto’s willen maken lekker hun gang gaan, joh. De echt goede tekstschrijvers hebben toch wel werk (of anders doen ze hun eigen promotie niet goed, wat betekent dat ze niet zó goed zijn).
    En oh hemel, hoe erg zou het zijn als een dhz-tekst de prijs wint! Er moet vooral worden voorkomen dat kan worden gedacht dat een niet professionele tekstschrijver met zijn tekst óók zijn doel uitstekend kan bereiken, niet? Was het niet Freddy Heineken die een aardig deel van de advertentieslogans zelf schreef? Zou jouw jury hem dus moeten diskwalificeren?
    In plaats van ons bezig te houden met het optuigen van een prijs, het samenstellen van een incesteuze jury, een feestavondje in een feestzaaltje en het wantrouwen van dhz’ers, kunnen we ons beter bezighouden met waar we goed in zijn: via teksten de juiste boodschap overbrengen. Laat WC-eendprijzen lekker over aan de reclamebranche.
    En mocht een tekstschrijver zich intussen vervelen, laat hem dan even het ROI op professionele teksten vaststellen. Dat is toch net iets sterker dan een verzekeringsagent die je vertelt dat hij jou wel even flink wat geld gaat besparen omdat hij is uitgeroepen tot verzekeringsagent van het jaar.
    (Nee, ik heb echt nagedacht over de mogelijke voordelen, die ik in jouw tekst overigens niet vind – of ik herken ze niet als voordeel. Maar omdat het hele plan uitgaat van een angst in plaats van van een kracht, vind ik het geschetste effect ongeloofwaardig. En als ik zelf de prijs zou winnen, zou ik er in mijn communicatie en marketing geen gebruik van maken: mijn wc is schoon, maar ik hoef geen gekwaak. Maar voor een ieder die zonder zo’n prijs zijn inkomen bedreigd voelt: zet hem op, reik ‘m aan jezelf uit en schrijf er een gewéldige tekst over waarmee je je aspirantopdrachtgevers níet verveelt. Succes.)

  2. @Chantal: hartelijk dank voor je reactie. Ik zie in je stuk de volgende veronderstellingen:
    -iedere goede tekstschrijver heeft genoeg werk
    -iedere prijs van vakgenoten is ongewenst
    -anderen moeten een ROI van professionele teksten vaststellen.

    Er staan wel wat termen bij die mij verbazen, ik geef er de voorkeur aan in te gaan op wat ik wel begrijp. Blijkbaar straalt het artikel voor jou onzekerheid uit en ben ik er niet in geslaagd duidelijk te maken dat een dhz-manager wat mij betreft juist wel in aanmerking komt. Wat ik dan weer niet begrijp: waar is dit misverstand ontstaan? Als ik mijn eigen tekst nalees zie ik niet hoe dat gebeurd kan zijn.

    Het belangrijkste lijkt mij het bepalen van de ROI op professionele teksten. Als jij vindt dat dit nu al mogelijk is ben ik daar heel benieuwd naar, vermoedelijk samen met talloze vakgenoten en wetenschappers. Ik denk dat de redactie van Tekstblog graag wat ruimte ter beschikking stelt voor een stuk waarin je dit aannemelijk maakt. Iedereen zal daar heel benieuwd naar zijn. Succes en ik hoor graag van je.

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.