Tekstblog: een onafhankelijk, online platform voor tekst- en communicatieprofessionals

 

Door: van Tekstblog. Op Posted on 26 mei, 2011by

Hand met penVrijdag 20 mei vond het eerste lustrum plaats van de masteropleiding Tekst en communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. Studenten, docenten, alumni en professionals kwamen er samen om te praten over het veranderende vak van de tekstschrijver. En ze discussieerden, want is tekstschrijven nou een ambacht dat je kunt leren? Of draait het om talent?

Studenten en professionals delen kennis

5 jaar Tekst en communicatie. Ter ere van deze verjaardag organiseerden de huidige studenten van de masteropleiding een gezellige én leerzame lustrummiddag. Het doel: de universiteit en praktijk samenbrengen. Studenten laten kennismaken met professionele tekstschrijvers en alumni, om samen kennis te delen en te ‘netwerken’.

Anne BoerrigterTijdens de middag kwamen 4 professionele tekstschrijvers aan het woord: Joris van de Weerd van Porter Novelli, Daphne de Heer van Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam, Anne Boerrigter van het Taalcentrum-VU en oud-studente Tekst en communicatie Dieuwertje Scheringa. Zij gaf een presentatie vanuit haar functie als PR-medewerker bij De Balie en als trainer bij Taqt. Onder leiding van Lars Anderson, journalist voor onder andere Vrij Nederland en De Pers, discussieerden zij over het wel en wee van de tekstschrijver. Ook Everdien Rietstap, docent Academisch Schrijven aan de UvA deed mee. Een kleine greep uit de uitspraken die tijdens de discussie naar voren kwamen.

“Niet elk bedrijf heeft een tekstschrijver nodig”

“Of er intern of extern een tekstschrijver nodig is, ligt aan het type bedrijf”, brandde Daphne de Heer los. Haar stellige overtuiging: “ICT-bedrijven hebben zéker een interne tekstschrijver nodig. ICT’ers praten in zo’n onbegrijpelijk jargon, daarmee is klantenverwerving onmogelijk en dat maakt een tekstschrijver een must.” En de bakker of slager dan? Anne Boerrigter: “Niet elk bedrijf hoeft onderscheidend te zijn. Bedrijven die voorzien in een behoefte bijvoorbeeld, zoals de bakker. Ik betwijfel of een dt-fout in zijn folder de verkoop van broden beïnvloedt.”

“Soms is het zelfs beter om géén tekstschrijver te hebben”, zo trok Joris van de Weerd de lijn door: “Tegenwoordig moet alles weer authentiek en puur zijn. Als een bakker zijn eigen slogan maakt, discussianten en panelleiderbijvoorbeeld ‘Wij bakken ze echt zoeter!’, dan doet dat misschien pijn aan onze ogen, maar hij geeft er wel een authentiek beeld mee af. Hij zegt dan: ‘Ik ben nog zo’n echte authentieke bakker die zijn slogan zelf verzint.’” Natuurlijk heeft een professionele interne tekstschrijver zijn voordelen. Dieuwertje Scheringa: “Heb je veel kennis van een bedrijf en voel je je ermee verbonden, dan ben je in staat om betere teksten te schrijven dan iemand die er ver vanaf staat. Én je bent zichtbaar.”

“Zonder wetenschappelijke opleiding kun je een prima tekstschrijver zijn”

Docente Everdien Rietstap: “Tekstschrijven is een vak dat je moet leren. Heel veel mensen denken dat ze kunnen schrijven en daar geen training voor nodig hebben. Maar met een opleiding krijg je meer inzichten: je weet hoe een tekst werkt, hoe deze overkomt en wat voor type tekst het meest op zijn plaats is.” Dat wil volgens haar niet zeggen dat een wetenschappelijke basis een pre is. Ook zonder opleiding kun je een goede tekstschrijver worden. Joris, die zelf geen relevante opleiding heeft gevolgd, is hiervan het levende voorbeeld. Zijn geheim? Aansluiten bij het soort teksten dat bij je past. “Ik geef de voorkeur aan een vlotte tekst met veel superlatieven in plaats van een statisch persbericht van een grote multinational.” Een wetenschappelijke achtergrond mist hij ‘soms misschien wel eens’.

Je weg vinden als tekstschrijver zonder wetenschappelijke basis is mogelijk. Sterker nog, soms heeft dit zelfs een voordeel volgens Anne. “Juist met een wetenschappelijke achtergrond veronderstel je soms een kennisniveau van de lezers dat er helemaal niet is. Je schrijft vaak voor lageropgeleiden en dan kan er een kloof ontstaan. Als wetenschappelijk opgeleide moet je daar soms rekening mee houden.” Dieuwertje vult haar aan: “Een academische achtergrond belemmert je zeker niet. Maar soms heb je de ervaring niet om bijvoorbeeld voor lageropgeleiden te schrijven. Dat is gewoon een kwestie van doen.”

“De digitale informatierevolutie maakt tekstschrijven diverser”

Gevulde collegezaalMoeilijker is het vak van de tekstschrijver door de digitale informatierevolutie niet geworden, volgens Everdien. “Wel moet je meer borden in de lucht houden als je zelf schrijft en rekening houden met de verschillende tekstsoorten.” De informatierevolutie maakt tekstschrijven diffuser. Dat is Joris’ stellige overtuiging. “Diverser”, zo noemt Daphne het. Met de huidige informatieoverload is aandacht ‘pakken’ volgens haar een grote uitdaging voor de tekstschrijver geworden. Joris: “Natuurlijk is ook je positie als tekstschrijver veranderd door de informatietechnologie. Veel meer mensen noemen zich tekstschrijver. Wanneer je een blog bijhoudt, ben je tekstschrijver. Iedereen heeft de mogelijkheid om zich te onderscheiden. Het wordt daardoor heel moeilijk om te vatten wanneer je succes hebt met bepaalde teksten. Want sommige mensen met vrij slechte teksten hebben wél veel succes. En dat maakt de tekstschrijver onzeker.”

“Tekstschrijven is een combinatie van talent en vaardigheden”

Sommige mensen schrijven gewoon. Is er een verschil tussen een tekstschrijver en (roman)schrijver? Joris: “Absoluut. De tekstschrijver is bureauschrijver. De schrijver heeft veel meer vrijheid om te experimenteren met zijn eigen stijl.” Toch is volgens hem creativiteit ook voor de tekstschrijver van belang. “Het verhaal van de opdrachtgever moet verteld worden. Jij zet de bouwstenen in elkaar, maar die moeten ook worden gevuld met creativiteit. Dat is net zo belangrijk als de bouwstenen.”

“De tekstschrijver is veel meer doelgericht bezig”, vult Daphne aan. Hij is een ‘mechanicus’. Anne: “Voor tekstschrijven heb je niet per se inspiratie nodig. Dat kan altijd. Ik heb nooit een writers block. Creatief schrijven gaat niet altijd.” Heb je dan talent nodig om tekstschrijver te worden? Zo kwam de vraag uit het publiek. Everdien: “Tot een 7 kun je leren en daarboven heb je naast het ambacht ook een vorm van talent nodig.”

Verder lezen

Bekijk het videoverslag van de lustrummiddag op Youtube. Op www.studeren.uva.nl/ma-tekst-communicatie kun je meer informatie vinden over de masteropleiding Tekst en communicatie van de Universiteit van Amsterdam.

Foto’s: Thomas Huisman

Reacties

Geen reacties over “Tekstschrijven als mix van vaardigheden en talent”

Schrijf een reactie

Op deze pagina kunnen geen comments worden geplaatst.